Bilişsel Davranışı Terapi, kişinin duygu, düşünce ve davranışları arasındaki bağlantıyı anlamasını ve değiştirmesini amaçlayan bilimsel temelli bir psikoterapi yöntemidir. Aaron T. Beck tarafından geliştirilen bu yöntem, birçok psikolojik rahatsızlığın tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. BDT, bireyin düşüncelerinin duygularına ve davranışlarına etki ettiğini ve düşünceler değiştirildiğinde duygu ve davranışlarında değişeceğini savunur. BDTile bireyin düşünceleri daha sağlıklı ve işlevsel hale getirerek duygu ve davranışlar da olumlu yönde değişime uğrar.
İnsan beyni evrimsel hayatta kalma mekanizmasının bir sonucu olarak olumsuzluklara odaklanmaya yatkındır. Geçmişte, hayatta kalmak için potansiyel tehditleri algılamak büyük önem taşırken, günümüzde fiziksel tehditler azalmış olmasına rağmen zihin hâlâ eleştirel ve olumsuz düşüncelere odaklanma eğilimindedir. Duygu, düşünce ve davranış üçlüsünü anlamak önemlidir çünkü insanlar çoğu zaman duygularının olaylarla ilgili olduğunu düşünür. Ancak yaşantılarımıza yüklediğimiz anlamlar bizim nasıl hissettiğimizi belirler. Olayı algılama biçimimiz değiştiğinde hislerimiz ve davranışlarımızda daha dengeli ve sağlıklı bir hale gelir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sürecinde, seanslarda öğrenilen bilgiler ve uygulamalar, danışanın günlük yaşamına adapte sağlayabilmesi için seans sonrasında ödev olarak verilir. Bu uygulamalar, bireyin terapi sırasında edindiği becerileri günlük hayatında deneyimlemesini ve pekiştirmesini sağlar. Unutulmaması gereken en önemli noktalardan biri şudur: kişinin zorlandığı veya aşılması güç görülen bir konu, çoğu zaman zihninde düşündüğü kadar korkutucu , utan verici ya da kötü değildir. Bu inancı değiştirebilmenin en etkili yollarından biri, bireyin bu durumları doğrudan deneyimleyerek, düşündüğünden farklı ve daha yönetilebilir olduğunu fark etmesidir.
Bilişsel terapi, insanlara psikolojik dayanıklılık kazandıran güçlü bir araçtır. Çünkü onları sadece anlık rahatlatmakla kalmaz, aynı zamanda hayatları boyunca kullanabilecekleri beceriler kazandırır.
Christine Padesky
Bilişsel Davranışı Terapi, geçici bir çözüm değil, kalıcı bir dayanıklılık geliştirir. Bazı yöntemler bireyin anlık stresini azaltmaya odaklanırken, BDT sürecinde kişinin zihinsel süreçlerini değiştirip dönüştürerek uzun vadede kendi kendine yaşadığı duygunun üstesinden gelebilecek şekilde kendisini geliştirmesini sağlar. Örneğin, kişi depresyondayken o an iyi hissetmesini sağlamak yeterli değildir. Depresyonun tetikleyici unsurlarını fark edip, bu unsurları değiştirmesi ve depresyonun tekrar etmesini önlemeyi sağlar. Bir başka deyişle, terapi süreci sonlandığında kendi hayatını terapiste bağımlı hissetmeden devam ettirebilecek becerileri sahip olur.
Bilişsel Davranışı Terapi (BDT) Hangi Durumlarda Kullanılır?
- Depresyon
- Anksiyete Bozuklukları
- Panik Atak ve Panik Bozukluk
- Obsesif- Kompulsif Bozukluk (OKB)
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
- Fobiler (Özgül Fobiler ve Sosyal Fobi)
- Özgüven Problemleri ve Kendilik Algısı Sorunları
- Yeme Bozuklukları
- Öfke Kontrol Problemleri ve Dürtüsel Davranışlar
